Komunikatzen ikasi Txanelan
3 / 1
Txanela, KONPETENTZIETARANTZ
BIDERATUTAKO PROIEKTUA
SARRERA
Zer da konpetentzietan oinarritutako hezkuntza?
…Badago gogoeta bat konpetentzietan oinarritutako curriculuma planteatzea
justifikatzen duena eta honako honetaz ohartzearekin zerikusia duena: hezkuntza
formala oso akademikoa izan da eta, oraindik ere, horrelakoa da; gainera, ez ditu
gazteak behar bezala prestatzen subjektu gisa, herritar gisa, bizitza osoago bat bizi
dezaten, ezta lan munduan sartzeko edo bizitza osoan zehar ikasten jarraitzeko ere.
Konpetentzietan oinarritutako curriculumak ohiko curriculum akademikoaren ordezkoa
izan nahi du, “jakite”aren logikatik “egiten eta erabiltzen jakite”aren logikara igarotzen
baita.
Ikuspegi horretatik, garrantzitsuena ez da, esaterako, batuketak, kenketak eta
biderketak egitea, ezagutza horiek bizitza errealeko arazo batean aplikatzen jakitea
baizik.
Argi dago “egiten jakite”ko beharrezkoa dela “jakitea”, baina “jakitea”k berezko
balioa galtzen du, eta erabileraren mende jartzen da.
Hala, teoriaren eta praktikaren
arteko banaketa edo jakintzaren eta ekintzaren artekoa murriztu daiteke.
“Oinarrizko konpetentzia” kontzeptuak garrantzizkoa den ñabardura bat eransten
dio “konpetentzia” kontzeptuari.
Ez da aski ikaslea konpetentea izatea; aitzitik,
ezinbestekoa da bizitza osorako oinarrizkoak, garrantzizkoak eta ezinbestekoak izango
diren konpetentziak bereganatzea.
Funtsean, hezkuntza, oro har, eta, bereziki, oinarrizko
hezkuntza ikusteko eraren aldaketaren ondorioz, praktikan eragina izango duen aldaketa
da.
Batetik, Oinarrizko Hezkuntzaren funtzioak zabaldu egin dira.
Eskolaren funtzio
tradizionala alfabetatzea eta ikas-arloen bidez oinarrizko ezagutzak irakastea izan da,
eta egun, funtzio akademiko hori baino zabalagoak diren funtzioak betetzea eskatzen
zaio: pertsona osoaren garapenaz arduratzea (alde fisikoa, kognitiboa, komunikatiboa,
soziala eta afektiboa besarkatuz), lana egiteko eta herritar arduratsua izateko
konpetentziak garatzea eskatzen zaio.
Bestetik, azkenaldian gero eta argiago ikusten da
ezagutzak etengabe aldatzen eta biderkatzen doazela.
Buruz ikasten diren ezagutzak
sarritan epe motzean zaharkituta geratzen dira, eta bestetik, ezin dira guztiak ikasi.
Eskolak ezin ditu esparru zientifikoan, teknologikoan, sozialean eta kulturalean sortzen
diren ezagutza guztiak irakatsi, eta are gutxiago, ikasleek horiek ikasi.
Baldintza
horietan, eskola derrigorturik dago ezagutzen artean funtsezkoak iruditzen zaizkionak
hautatzera eta, bereziki, bizitza osorako etengabe ikasten ikasteko oinarrizkoak izango
diren konpetentzia instrumentalak lantzera.
Gainera, bizitza osorako hezkuntza
iraunkorraren ikusmoldeak ezagutza akademikoak barneratzeko larritasun hori
erlatibizatu egiten du, eta denbora esparru zabalago batean kokatzen du.
Bada beste
arrazoi bat, izaera etikoa duena, oinarrizko konpetentzien planteamendua zuzentasun
eta berdintasun-irizpideekin funtzionatuko duen eskola inklusiboa lortzeko
bitarteko gisa justifikatzen duena; horrela, bizitzarako beharrezkoak dituzten oinarrizko
konpetentziak ikasle guztiek lortuko dituztela bermatzeko, eta bizikidetza erraztuko
duten oinarrizko erreferentzia komun batzuk izateko.
Aldaketa horiek pertsonak oinarrizko konpetentzietan prestatzea eskatzen du,
konpetentzia horietan pertsonaren garapeneko dimentsio guztiak bilduta (hezkuntza
[Less]